Wat is een familiehypotheek precies?

Bij een familiehypotheek leent een familielid (meestal een ouder) geld aan een ander familielid (meestal een kind) voor aankoop of verbouwing van een woning. Er wordt doorgaans een schriftelijke leningsovereenkomst opgesteld met rente, looptijd, aflossingsvorm en voorwaarden.

De Belastingdienst erkent een familiehypotheek als echte hypotheek wanneer aan voorwaarden wordt voldaan:

• De lening moet bedoeld zijn voor de eigen woning.
• Er moet een aflossingsschema zijn (annuïtair of lineair) dat binnen 30 jaar leidt tot volledige aflossing.
• De rente moet marktconform zijn.

Wanneer aan deze eisen wordt voldaan, heeft de lener recht op hypotheekrenteaftrek. De ouder ontvangt rente-inkomsten die in box 3 belast worden, terwijl het kind de rente kan aftrekken in box 1.

Fiscale voordelen en aandachtspunten

Een familiehypotheek biedt interessante fiscale mogelijkheden, mits correct ingericht. Hieronder een concreet voorbeeld:

Tegelijk zijn er risico’s. Een te lage rente kan worden aangemerkt als een verkapte schenking, met schenkbelasting tot gevolg. Een te hoge rente kan nadelig zijn voor de ontvanger. Administratie en schriftelijke afspraken zijn cruciaal: gebeurt dat niet, dan kan de Belastingdienst de renteaftrek afwijzen.

"Duurzaam financieel advies betekent dat afspraken niet alleen goed voelen, maar ook juridisch en fiscaal stevig staan."

Combinatie met een banklening

Vaak wordt een familiehypotheek gecombineerd met een reguliere hypotheek. Bijvoorbeeld: de bank financiert 90% van de woningwaarde en de familielening de resterende 10%.

Banken stellen eisen aan de verhouding tussen beide leningen. Vaak moet de familielening achtergesteld zijn — de bank krijgt voorrang bij terugbetaling in geval van verkoop of betalingsproblemen. Dit moet duidelijk in de overeenkomst worden opgenomen.

Door beide werelden goed af te stemmen ontstaat een solide en duurzame financiering.

Emotionele en praktische overwegingen

Naast de financiële kant is de relationele kant belangrijk. Geld lenen binnen de familie vraagt om open communicatie en duidelijke afspraken. Wat gebeurt er bij betalingsproblemen, overlijden of echtscheiding? Ook daarop moet de overeenkomst een antwoord bieden.

Notariële vastlegging kan veel onduidelijkheid voorkomen. In mijn ervaring ligt de kracht van een familiehypotheek niet alleen in de cijfers, maar vooral in de gesprekken die families voeren.

Conclusie

De familiehypotheek is een krachtig middel om woningbezit binnen de familie mogelijk te maken. Ze biedt fiscale voordelen en flexibiliteit, maar vraagt om zorgvuldige inrichting en goede afspraken. Met de juiste begeleiding kan het een prachtig middel zijn om woningbezit bereikbaar te maken — zonder dat familiebanden onder druk komen te staan.

Familiehypotheken: mooi in eenvoud, sterk in zorgvuldigheid.